Pomiar wydatku energetycznego metodą lehmanna

Metoda Lehmanna pozwala obiektywnie określić wydatek energetyczny pracownika na konkretnym stanowisku. Dla kierownika produkcji, służby BHP i osób odpowiedzialnych za organizację pracy oznacza to dane do oceny ciężkości pracy, planowania przerw i rotacji oraz przygotowania dokumentacji, bez opierania się na szacunkach.

Badanie sprawdza się w produkcji, logistyce, magazynach, utrzymaniu ruchu i usługach komunalnych, czyli tam, gdzie wysiłek rozkłada się na wiele krótkich czynności w ciągu zmiany. Wynik podajemy w jednostkach kJ/min, kcal/min oraz kJ na zmianę roboczą, a interpretacja obejmuje pozycję ciała, intensywność ruchów i czas trwania zadań.

Metoda Lehmanna w ocenie wydatku energetycznego pracy

Metoda chronometrażowo-tabelaryczna Lehmanna, nazywana też tabelaryczno-chronometrażową, służy do oceny pracy fizycznej wtedy, gdy liczy się cały przebieg zmiany, a nie pojedynczy wysiłek. Najlepiej sprawdza się przy pracach powtarzalnych, mieszanych i zmianowych, w których pracownik na przemian stoi, chodzi, schyla się, przenosi materiał albo wykonuje czynności precyzyjne.

Badanie warto wykonać przy uruchomieniu nowego stanowiska, zmianie technologii, aktualizacji oceny ryzyka zawodowego albo porównaniu kilku stanowisk o podobnym zakresie zadań. Wydatek energetyczny, w skrócie WE, staje się wtedy mierzalnym parametrem organizacji pracy.

Dla pracodawcy oznacza to:

• klasyfikację pracy jako lekkiej, średnio ciężkiej albo ciężkiej
• porównywalne wyniki między stanowiskami i zmianami
• podstawę do planowania przerw, rotacji i obsady
• materiał do oceny ryzyka zawodowego oraz do dokumentacji BHP

Jeżeli potrzebna jest ocena dla jednego stanowiska lub całej grupy prac, formularz kontaktowy pozwala szybko ustalić zakres pomiarów i termin obserwacji stanowiska.

Jak przebiega ocena według Lehmanna?

Ocena według Lehmanna daje wiarygodny wynik wtedy, gdy obserwacja obejmuje rzeczywisty rytm pracy. Analizę prowadzimy na stanowisku, z uwzględnieniem cykli roboczych, przerw technologicznych, dojść, manipulacji materiałem i czynności pomocniczych, które w uproszczonych szacunkach bywają pomijane.

Fotografia dnia roboczego i opis czynności

Fotografia dnia roboczego, czyli chronometraż czasu pracy, polega na zapisaniu kolejnych czynności oraz czasu ich trwania. Dla każdej czynności określamy pozycję ciała przy pracy, np. siedzącą, stojącą lub pochyloną, a także udział chodzenia oraz intensywność ruchów rąk i tułowia. Im dokładniejszy opis, tym trafniej można określić wydatek energetyczny według Lehmanna.

Obliczenie jednostkowego oraz zmianowego wydatku energetycznego

Tabele jednostkowego wydatku energetycznego w metodzie Lehmanna przypisują wartości określonym aktywnościom i pozycjom ciała. Czas trwania mnożymy przez odpowiedni wskaźnik, sumujemy wyniki i otrzymujemy wartość dla minuty, godziny lub całej zmiany. Na tej podstawie ustala się kategorię ciężkości pracy: lekką, średnio ciężką, ciężką, a przy wysokich wartościach także bardzo ciężką. Jeżeli średnia w kJ/min i łączna wartość w kJ na zmianę mieszczą się w zakresie pracy ciężkiej, wiadomo, które czynności wymagają korekty organizacji pracy, tempa albo udziału transportu ręcznego.

Kiedy metoda chronometrażowo-tabelaryczna ma przewagę nad metodami fizjologicznymi?

Metody fizjologiczne, na przykład gazometryczne lub oparte na wentylacji płuc, mierzą reakcję organizmu bezpośrednio, zwykle przez ocenę wymiany oddechowej. Metoda Lehmanna działa pośrednio, ale precyzyjnie pokazuje strukturę dnia pracy i udział poszczególnych czynności w całkowitym obciążeniu.

W zakładach z wieloma podobnymi stanowiskami oznacza to łatwiejsze porównanie procesów bez podłączania każdego pracownika do aparatury. Jeżeli charakter pracy jest silnie zmienny albo potrzebne jest potwierdzenie reakcji fizjologicznej, ocenę można rozszerzyć o inną technikę pomiarową.

Jak wynik wspiera zgodność z BHP i decyzje organizacyjne?

Wydatek energetyczny według Lehmanna jest jednym z podstawowych parametrów obiektywnej oceny wysiłku fizycznego. Wynik odnosimy do obowiązujących przepisów BHP, zasad ergonomii i realnych warunków stanowiska, dlatego raport ma wartość nie tylko pomiarową, ale także organizacyjną.

Na poziomie zarządzania przekłada się to na:

• dobór tempa pracy i udziału czynności pomocniczych
• ustalenie przerw, rotacji i obsady zmianowej
• uzupełnienie oceny ryzyka zawodowego o dane liczbowe
• mocniejszą podstawę podczas audytu, przeglądu ergonomicznego i kontroli

Aby zaplanować pomiar metodą Lehmanna dla wybranych stanowisk, prosimy o kontakt przez formularz lub telefon. Przygotujemy zakres badania, harmonogram i sposób raportowania dostosowany do procesu pracy.

Najważniejsze wnioski

Metoda Lehmanna obiektywnie mierzy wydatek energetyczny pracownika, dzięki czemu ułatwia ocenę ciężkości pracy i eliminuje decyzje oparte na szacunkach. Chronometraż dnia roboczego oraz analiza pozycji ciała, ruchów i czasu trwania czynności pozwalają wyliczyć wynik w kJ/min, kcal/min i dla całej zmiany. Takie dane pomagają klasyfikować stanowiska, planować przerwy, rotację i obsadę oraz uzupełniać ocenę ryzyka zawodowego i dokumentację BHP. Metoda najlepiej sprawdza się w pracy powtarzalnej i zmianowej, zwłaszcza tam, gdzie wiele krótkich czynności składa się na całe obciążenie fizyczne.